Το όνομα του παρόντος blog προέρχεται από την ομότιτλη διάλεξη που έδωσε ο Gunter Stein το 1989 σε τελετή κατά την οποία του απενεμήθη το, πρώτο στην ιστορία, βραβείο "Hendrick W. Bode" από το ινστιτούτο ηλεκτρολόγων μηχανικών με ειδίκευση στα συστήματα ελέγχου (IEEE - Control Systems Society). 'Εκτοτε, το εν λόγω βραβείο δίνεται κάθε χρόνο σε έναν επιστήμονα ο οποίος έχει σημαντική συνεισφορά στο χώρο του αυτόματου ελέγχου και της θεωρίας συστημάτων.
Η διάλεξη - το περιεχόμενο της οποίας δημοσιεύτηκε το 2003 στο περιοδικό που εκδίδει η προαναφερθείσα κοινότητα - έχει μεγάλο ενδιαφέρον και αξία, καθώς ο ομιλητής δίνει έμφαση σε ορισμένες θεμελιώδεις ιδιότητες των ασταθών συστημάτων οι οποίες, εάν δε ληφθούν υπόψη, μπορούν να επιφέρουν καταστροφικές συνέπειες. Δυστυχώς, το ατύχημα του Τσέρνομπιλ - όπως και διάφορα άλλα δυσάρεστα περιστατικά - συνέβη επειδή κάποιοι άνθρωποι δε σεβάστηκαν την αστάθεια.
Η ιστοσελίδα αυτή εξυπηρετεί κυρίως προσωπικούς σκοπούς, οπότε από τα παραπάνω θα κρατήσουμε δύο βασικούς όρους: 1) Σύστημα. Αποτελείται απο διάφορα επιμέρους στοιχεία τα οποία αποτελούν ένα σύνολο. Εν ολίγοις, το σύστημα μπορεί να είσαι εσύ, μια κιθάρα, η διάθεσή μας, κ.λ.π. 2) Αστάθεια. Σε γενικές γραμμές, θα λέγαμε πως ο όρος αναφέρεται στην αδυναμία του συστήματος να διατηρήσει μια "συμπεριφορά" εντός κάποιων προαποφασισμένων ορίων τα οποία εξαρτώνται από την αρχική του κατάσταση. Για παράδειγμα, ας φανταστούμε πως μιλάμε σε ένα μικρόφωνο που είναι συνδεδεμένο με το στερεοφωνικό μας. Εάν ο ήχος που βγαίνει από τα ηχεία περάσει και πάλι σαν είσοδος στο μικρόφωνο, τότε θα ενισχυθεί περαιτέρω και θα βγει ακόμα πιο δυνατός. Αυτό είναι το γνωστό φαινόμενο του "μικροφωνισμού" που όλοι μας, λίγο-πολύ, έχουμε βιώσει. Παρόμοια είναι και η περίπτωση δύο συνομιλητών οι οποίοι διαφωνούν και λόγω υπερβολικής φόρτισης οι τόνοι της συζήτησης ανεβαίνουν διαρκώς, αφού ο ένας αντιδρά ακόμη πιο έντονα σε αυτά που λέει ο άλλος. Συνεπώς, η μελέτη της αστάθειας συμπεριλαμβάνει το σύστημα, τις εισόδους και τις εξόδους του.
Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι η περίπτωση της ασταθούς ισορροπίας, η οποία απεικονίζεται και στο logo της σελίδας. Έστω ότι έχουμε μια σφαίρα που ισορροπεί σε μια κορυφή. Με την παραμικρή διαταραχή, η σφαίρα θα αρχίσει να κυλάει χωρίς σταματημό - μέχρι, φυσικά, να βρεθεί στο έδαφος - πράγμα που σημαίνει πως ξεφεύγει τελείως από την αρχική της κατάσταση. Αυτό μπορεί να παραλληλιστεί με ένα άτομο το οποίο είναι τόσο ευαίσθητο στο περιβάλλον που έστω και μικρά ερεθίσματα από αυτό μπορούν να του προκαλέσουν μεγάλη εσωτερική σύγχυση, ή να το κάνουν να παραφερθεί. Εάν η σφαίρα βρισκόταν εξαρχής σε μια "κοιλάδα", τότε μια αντίστοιχη διαταραχή θα την μετατόπιζε λίγο μεν, αλλά στη συνέχεια θα επέστρεφε στην αρχική της θέση. Αυτή είναι η περίπτωση της ευσταθούς ισορροπίας. Για λόγους πληρότητας, μπορούμε να αναφέρουμε και την ενδιάμεση κατάσταση, που είναι η ουδέτερη ισορροπία.
Από τα παραπάνω, δεν είναι δύσκολο να συμπεράνουμε πως η προτροπή του Gunter Stein θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη και στην περίπτωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς - σύνολο το οποίο θα θεωρήσουμε πως συμπεριλαμβάνει τόσο τις διαπροσωπικές σχέσεις, όσο και ατομικές δραστηριότητες, όπως η αυτοκριτική μας. Αυτή είναι, πάνω-κάτω, η πηγή έμπνευσης αυτού του blog. Τις περισσότερες - αν όχι όλες - φορές τα ζητήματα αυτά θα θίγονται έμμεσα, κυρίως μέσω προσωπικών αλλά και φανταστικών ιστοριών-παρατηρήσεων. Ο σκοπός που κάθομαι και γράφω όλα αυτά ενώ ο ελεύθερος χρόνος μου είναι κάτι λιγότερο από ανύπαρκτος; Χμμμ...
